enveloppe zoeken

Artikelen van Jeroen Visbeek

De meeste getoonde artikelen zijn fragmenten uit mijn boeken. De biografieën zijn volledig opgenomen op deze website. De artikelen over de tijdgeest van onze cultuur (links of boven) vormen de kern van mijn boodschap en is de reden waarom ik deze site heb opgezet.

In de artikelen over het levensritme projecteer ik de twaalf levensfases van de cyclus van de twaalf dierenriemtekens op verschillende entiteiten. Met de precessiebeweging van de aarde verbind ik jaartallen aan deze twaalf levensfases en zodoende kom ik uit op mijn model over de tijdgeest over onze cultuur.

Gaandeweg heb ik mijn inzichten verbreed naar andere typologieën voor persoonlijkheidskenmerken en toen ik zich naar een onderlegger kwam ik uit op de numerologie en zodoende concludeerde ik dat de typologie met twaalf sterrenbeelden het sluitstuk is van twaalf systemen. Dit idee vormt de basis voor mijn boek over De universele levenscyclus.

De dierenriem vertelt het verhaal

In dit artikel leg ik uit welke onderliggende theorie ik gebruik voor mijn verhalen over verschillende onderwerpen van de tijdgeest.

Iedereen kent zijn eigen sterrenbeeld en de meeste mensen weten ook nog wel iets van de bijbehorende karakters. Zo is ram vurig, stier koppig en tweelingen wispelturig. Minder mensen weten dat de twaalf dierenriemtekens een verhaal vertellen. In het kort begint dit verhaal met de geboorte van ram en eindigt het met het oplossen van vissen. Dit verhaal is de kern van mijn verhalen over landen, culturen, bedrijven, mensen. Deze zijn in de kern gelijk aan elkaar. De overeenkomst is dat het levensverhalen zijn welke met het verhaal van de twaalf sterrenbeelden kan worden verteld. In dit hoofdstuk ga ik wat dieper in op de cyclus van de dierenriem en de horoscoop.

Ram wordt geboren als een goddelijke vonk. De energie van ram is echter vluchtig. Stier zoekt houvast door iets zijn eerste oervorm te geven. Met de stabiele basis van stier kan tweelingen zich openen voor de wereld. Het gaat snel groeien en de eerste aftakkingen ontstaan. Hierdoor dreigt wel een overwoekering. Kreeft stelt hier paal en perk aan. Kreeft bakent de boel af door de energie van ram te bezielen. Met een ziel is de energie van ram begrensd waardoor leeuw kan gaan stralen vanuit een dominant middelpunt. Na koning leeuw is het voor maagd veilig om zich te richten op de details. Maagd creëert orde. De keerzijde van maagd is haar kwetsbaarheid voor invloeden van buiten. Weegschaal harmoniseert binnen en buiten tot een mooi geheel. Maar alleen weegschaal kan de twee polen perfect in balans kan houden. Beiden zijn niet levensvatbaar. Hierdoor raakt schorpioen in een crisis. Schorpioen transformeert de ziel en vernietigt één pool. Hierdoor kantelt de weegschaal: alle energie van leeuw komt ineens vrij waardoor boogschutter expandeert. Boogschutter overdondert de wereld als een wild paard. Het doel komt in zicht. Steenbok gaat het hogere doel echt vorm geven. Dit brengt ook altijd verstarring met zich mee en uiteindelijk de dood. Waterman verlost zich revolutionair uit de starre vormen van steenbok en maakt ideeën voor de toekomst. Vissen wordt zich bewust van alles en lost weer op in het goddelijke geheel. Na vissen begint de cyclus opnieuw met ram. Deze twaalf fases vertellen elk levensverhaal. Elke levenscyclus verloopt volgens het verhaal van de twaalf dierenriemtekens.

Met deze benadering ontgin ik een vrijwel braakliggend terrein in de astrologie. Astrologen kennen het verhaal van de twaalf dierenriemtekens als geen ander, maar ze doen er weinig mee. Zij geven de voorkeur om verschijnselen te duiden met de stand van de sterren. Dat is hun vak: sterrenstanden, of beter de planeetstanden. De stand van de planeten bij een bepaalde gebeurtenis zoals de geboorte heet een horoscoop. Dit is hét instrument van de astrologie. Mijn duidingen zijn horoscoopvrij. Zinnen als toen Saturnus vierkant stond met Pluto begon de Tachtigjarige Oorlog zal ik niet opschrijven. Omdat de horoscoop ontbreekt roepen mijn verhalen weerstand op bij veel astrologen.

De horoscoop geeft een energiepatroon weer voor een bepaalde plaats en tijd. Astrologen analyseren dit patroon. Het is te vergelijken met het werk van meteorologen. Zij analyseren patronen van de atmosfeer. Het energiepatroon van de atmosfeer op een bepaalde plaats en tijd is het weer. Weersvoorspellingen kloppen vaak niet omdat de atmosfeer turbulent is. Ook voorspellingen van astrologen zitten er wel eens naast omdat de mens een complex wezen is, het energiepatroon is te turbulent. De horoscoop is dus net als de weersvoorspelling een beperkt model om iets over de werkelijkheid te kunnen zeggen. Meteorologen kunnen voor de langere termijn wel goed het klimaat duiden. Ze weten wanneer het regen- en orkaanseizoen begint. Ook in de astrologie zijn langere termijnen beter te duiden. Zo zijn er 2000-jarige tijdperken. Nu leven we in het 2000-jarige vissentijdperk dat zich uit in het christendom. In complexe chaotische systemen is het dus mogelijk om trends te onderscheiden.

De conclusie is dus dat de horoscoop er soms gewoon naast zit. Als er een horoscoop wordt gemaakt is het in ieder geval belangrijk dat de geboortetijd en geboorteplaats precies bekend zijn. Voor dieren en mensen kunnen we de geboortetijd tot op de seconde nauwkeurig bepalen. Hiermee kan een astroloog een nauwkeurige horoscoop maken. Van veel dingen is geboortetijd minder goed bekend. Wanneer is een bedrijf of een land geboren? Hoewel dit ‘glad ijs’ is maken astrologen ook hiervan horoscopen. Als geboortetijd van een bedrijf nemen ze dan het tijdstip van de ondertekening van de notariële akten bij de oprichting. Maar is dit wel de geboortetijd? Is dit niet de verstoffelijking (stierfase) van een idee dat al eerder was geboren? In ram wordt iets geboren als pure energie. Op dit tijdstip wordt er geen document ondertekend. Nog twijfelachtiger wordt het als de astroloog gaat proberen een cultuur of een land in een horoscoop te vangen. Van deze zaken is de vaststelling van de geboortetijd een hachelijke onderneming. Wanneer is bijvoorbeeld het postmodernisme begonnen? 1965, 1973, wie zal het zeggen? Of wanneer is het Duitse volk geboren? Ergens ten tijde van de Grote Volksverhuizing maar hoe laat was dat tot op de minuut nauwkeurig? De astrologe Liz Greene heeft voor landen horoscopen opgesteld. Als geboortetijdstip neemt ze het moment waarop de documenten zijn getekend voor de nieuwe staat. Voor Duitsland is dat 3 oktober 1990 om middernacht. Het probleem van zulke horoscopen is dat deze niets onthullen over het Duitse volk maar alleen iets zeggen over de Duitse staat na 3 oktober 1990. Van veel dingen is überhaupt geen geboortetijdstip bekend en als deze al bekend is moet je je afvragen of het tijdstip van de gebeurtenis wel de lading dekt van hetgeen je wilt duiden. Conclusie: Voor een persoonlijke karakterduiding is de horoscoop een prima instrument maar voor een duiding van de luchtvaart, Amsterdam, het Duitse volk of het christendom schiet de horoscoop te kort.

Naast horoscopen wagen astrologen zich aan voorspellingen. De uitkomst van deze bezigheid is op zijn zachts gezegd onzeker. Astrologen zitten er vaak naast. De reden hiervan kan ik met een voorbeeld aangeven. Stel dat een astroloog in een horoscoop van een persoon een sterke Pluto-invloed ziet voor de nabije toekomst. Pluto is de heerser van schorpioen en dit betekent dat die persoon in een schorpioenfase komt. Algemeen betekent dit dat die persoon een intens transformatieproces zal meemaken. Maar de uitkomst is onzeker. Dit komt omdat elk sterrenbeeld twee kanten heeft, een positieve en een negatieve. Schorpioen gaat over macht of onmacht. Dit betekent dat de persoon in kwestie over iets meester of slaaf kan worden. Wat wordt het: kop of munt? Een astroloog kan dus alleen zeggen dat de persoon een transformatieproces zal doormaken maar wat de uitkomst zal zijn is onbekend. Ander voorbeeld. De planeet Saturnus staat bekend om zijn belemmeringen en beperkingen. Als iemand een slecht geaspecteerde Saturnus heeft, duidt dat vaak op moeilijkheden. Maar Saturnus is ook de planeet van de beheersing en de controle. Het kan dus evengoed zijn dat iemand de controle krijgt over een langslepend probleem. Kop of munt? Welke zijde het muntje valt, is niet uit een sterrenstand op te maken. Een astroloog kan hooguit het thema vaststellen dat zich in iemands leven aandient, maar voorspellen wat de uitkomst wordt is gelijk aan het spreekwoordelijke koffiedik kijken. Feitelijk heb ik hetzelfde probleem als de astroloog. Ik kan onmogelijk het leven van één mens, vliegtuig of staat voorspellen. Ik kan wel het grote plaatje (vergelijk het klimaat) duiden. Door de wetten van de grote getallen wordt het leven van een volk, de luchtvaart of een stad wel voorspelbaar. Het is dan geen kwestie meer van kop of munt. Door de grote aantallen (de grote massa) wordt iets vanzelf voorspelbaar. De uitkomst van het transformatieproces van schorpioen is dan geen kwestie meer van kop of munt maar is altijd de wedergeboorte van boogschutter.

Net zoals biologen tegenwoordig alles verklaren met de evolutietheorie, grijpen astrologen voor elke duiding naar de horoscoop. En net zoals de biologen hun heilige evolutietheorie overschatten, zijn astrologen nogal gefixeerd op hun horoscoop. De berekening en interpretatie van de horoscoop zijn zo ingewikkeld dat ik vermoed dat dit instrument de mens blind maakt voor een andere interpretatie. Met het gebruik van de dierenriemcyclus gebruik ik een horoscoopvrij alternatief waarmee ik het leven van een land, volk, cultuur, bedrijf kan duiden en zelfs kan voorspellen. Het koffiedik dat ik gebruik is de universele levenscyclus van de dierenriemtekens. Waarom is dit zo? Wat maakt de dierenriem zo bijzonder? Waarom zijn er het twaalf fases? De rest van dit hoofdstuk tracht ik u het antwoord te geven.

De levenscyclus

levenscyclus yin en yang

Een yangfase is voor te stellen als de dag wanneer de zon boven de horizon is (yang is warm en droog) en een yinfase is de nacht (yin is koud en nat).

De universele levenscyclus zal ik eerst zoeken bij een mensenleven. Het antwoord kan vervolgens geprojecteerd worden op niet-biologische levens zoals een bedrijf, cultuur of land. Al duizenden jaren zoekt de mens naar het universele levenspatroon. De Chinese wijsgeren herkenden een basisritme: de afwisseling van het yin en het yang. Ik vermoed dat iedereen instinctief aanvoelt dat dit het universele oerritme is. Yang is het mannelijke oerbeginsel en yin is het vrouwelijke oerbeginsel. De yangfase is de tijd van het creatieve scheppen en in de yinfase volgt de concrete verwerking. De tekst die u net hebt gelezen heeft ook een yinyangpatroon. De eerste twee alinea’s van dit hoofdstuk waren yang. Het was positief geschreven vanuit een innerlijke kracht. Vervolgens verkleurde mijn pen in het yin. Ik schoot in de verdediging en ik was meer bezig met het inpassen in de omgeving. Wat opvalt is dat de yangtekst (de eerste twee alinea’s) veel korter is dan de yintekst. Yang is geconcerteerd in de ruimte, yin verspreidt zich over de ruimte. Ook bij de beschrijving van de vrouwelijke fases (yin) gebruik ik vaak meer woorden dan voor de mannelijke (yang). Vooral schorpioen, steenbok en vissen vragen een uitgebreidere beschouwing dan bijvoorbeeld ram, tweelingen of leeuw. In dit verband is het nog wel aardig om te vermelden dat mijn woorden in steenbok altijd vanzelf langer worden. Steenbok maakt de grootste structuren. Maar laat ik weer terugkeren naar de bron van yin en yang.

De Chinezen beschouwen het leven als een cirkel. Het begint met yang, daarna wordt yang steeds sterker en wanneer yang op zijn hoogtepunt is begint yin. Hierna nemen de krachten van yang af en wordt yin steeds sterker. En wanneer yin op haar hoogtepunt is begint yang enzovoort. Dit is het basispatroon van elk leven: een golfachtig patroon van de afwisseling van het yin en yang.

Het golvend patroon van het yin en yang is de basis van elk leven. Maar wat zijn de yin- en yangfases in ons leven? Of anders gesteld: wanneer leven we in onze dagfase (yang) en wanneer in onze nachtfase (yin)? Het lijkt logisch om de yangfase te beschouwen als onze eerste helft van het leven (0-36 jaar). De yinfase is dan de tweede helft (36-72 jaar) van het leven. Deze gedachte is niet zo bevredigend. Het dramatische verschil tussen de dag (yang) en de nacht (yin) is niet zichtbaar in het leven. Want is de tijd tussen je 36ste tot 72ste levensjaar zoveel zwarter dan die van je 0de tot 35ste? Het leven van de geboorte tot de dood verloopt te gelijkmatig om onderverdeeld te kunnen worden in een yin- en yangfase.

Nu blijft de volgende mogelijkheid over. Het hele leven van geboorte tot de dood is de yangfase (dag) waarbij de dood de overgang markeert naar de yinfase (nacht). De yinfase is hiermee het tweede leven na de dood. De oude Egyptenaren geloofden dat dit tweede leven in het dodenrijk een letterlijke voortzetting was van het aardse leven. De christenen (die geïnspireerd zijn door de Egyptenaren) geloven in een donker aards leven en een verlicht hemels leven. Deze visie van het aardse en hemelse leven komt beter overeen met het ritme van yin en yang. In dit patroon is de yangfase het leven van de geboorte tot de dood en de yinfase is het hemelse leven. Tja, of andersom. In beide gevallen zijn de dood en de geboorte de overgangen.

Dit idee is echter biologisch gezien geen houdbare visie. Een nieuw leven begint namelijk helemaal niet bij de geboorte; een nieuw leven begint met de bevruchting. Ook de dood is niet de overgang van yang naar yin of andersom. In het hoofdstuk ‘de grote levenscyclus’ presenteer ik een betere indeling waarin zowel de bevruchting als de hemelse tijd, fases zijn van één levenscyclus. De bevruchting, de geboorte, het leven op aarde en het hemelse leven zijn allemaal ‘gewone’ (sub)fases van één leven die het beste beschouwd kan worden als één ononderbroken yin- of yangfase.

De vraag blijft dus: wat zijn de yin- en yangfases van het leven? De meest logische gedachte is om de yinfase te spiegelen aan de yangfase: de yangfase is het leven van een man en de yinfase van een vrouw. Bij de overgangen van yang naar yin en van yin naar yang reïncarneer je naar een nieuw leven; wellicht met het patroon man → vrouw → man → vrouw enzovoort.

Als de yin- en yangfases een compleet leven zijn van bevruchting tot de hemel ben ik nog niet verder gekomen met de zoektocht naar de patronen van het leven. Hoewel ik de afwisseling van het yin en yang als de basis beschouw voor alle ritmes laat ik het yin en yang even voor wat ze zijn en zoek ik verder naar een onbetwist basispatroon van elk leven.

Eigenlijk is het simpel. Elk leven heeft ondanks haar enorme verscheidenheid een vast patroon. Elk organisme groeit, wordt volwassen en sterft. Elk leven is onder te verdelen in drie fases: de jeugd, volwassenheid en ouderdom. Dit is een belangrijke constatering. In de jeugdfase wordt elk leven geboren waarna het gaat groeien. Hierna wordt het stabiel in de volwassenheidsfase waarin het zich gaat voortplanten. In de ouderdomsfase komt het doel van het leven naar voren maar ook de degeneratie die onvermijdelijk leidt tot de dood. Nu hebben we twee bruikbare patronen:

  • De verdeling in tweeën: yin en yang
  • De verdeling in drieën: jeugd, volwassenheid en ouderdom

Iemand in het Oude Babylon kwam eens op het idee dat de drie fases verder konden worden opgedeeld met de vier elementen vuur, aarde, lucht en water. Elke fase begint met energie (vuur), die versteent (aarde), die informatie vrijgeeft (lucht), waaruit de bewustwording (water) volgt. Elk van de drie fases (groei, volwassenheid, en ouderdom) kan dus onderverdeeld worden in vier elementaire subfases en zo verkrijgen we in totaal twaalf levensfases. En nu volgt de sleutel van mijn zienswijze. Elk van de twaalf fases is verbonden met het karakter van een sterrenbeeld. De eerste fase is ram met de geboorte en de laatste is vissen: het sterven.

De jeugdfase noemen astrologen de opbouwfase. Deze bestaat uit de eerste vier tekens ram, stier, tweelingen en kreeft. De volgende vier tekens - leeuw, maagd, weegschaal en schorpioen - behoren tot de instandhoudingsfase die overeenkomt met de volwassenheid. De laatste vier tekens - boogschutter, steenbok, waterman en vissen - zijn de verbreidingstekens en deze fase komt overeen met de ouderdom. De twaalf fases hebben een eigen sfeer. De eerste fase is ram: de sfeer is ontwaken en de laatste is vissen: het sterven. En daartussen gebeurt een hele boel welke met de overige tien sterrenbeelden kan worden geduid.

circulaire cyclus van de dierenriemtekens

De cirkel van het leven begint met ram en eindigt met vissen. De twaalf tekens volgen net als het yin en yang elkaar golvend op. Een mannelijk teken (witte golf) volgt altijd op een vrouwelijk teken (donkere golf). Een mannelijke fase kenmerkt zich door nieuwe impulsen en een daaropvolgende vrouwelijke fase verwerkt deze. De overgang gaat net als bij het yin en yang vloeiend. Wanneer het ramtijdperk bijvoorbeeld halverwege is, is het ramprincipe op zijn hoogtepunt. Op dat moment begint het stierprincipe dat daarna steeds sterker wordt. Wanneer het stierprincipe sterker wordt dan het ramprincipe begint het stiertijdperk.

Wat is er zo magisch aan twaalf fases? Het dozijn is een verdienstelijke indeling voor cycli; de dag en de nacht duren elk twaalf uren en het jaar verdelen we in twaalf maanden. De Chinese astrologie kent een cyclus van twaalf jaar. Ook gebruiken de Chinezen een systeem dat het etmaal verdeelt in twaalf ‘uren’. Blijkbaar heeft de mens de voorkeur om de tijd te verdelen in twaalftallen. En dat is niet voor niets. Nog meer fases wordt onoverzichtelijk. De tweeëntwintig hoofdkaarten  van de tarot en de vierenzestig levenssituaties van de I-Tjing zijn binnen deze systemen zeer verdienstelijk maar worden daarbuiten niet gebruikt. De indeling in twaalven is ideaal. De twaalf fases kunnen eenvoudig versimpeld worden naar 2x6, 3x4, 4x3 of 6x2 fases. En de twaalf fases kunnen goed verdubbeld worden naar 2x12 en 4x12 fases. Het getal twaalf is een eindpunt in de numerologie. Het getal dertien is het getal van de dood.

Elk leven kent twaalf karakteristieke fases. Elk levensverhaal kan ermee worden verteld. Het leven van een mens, boom, bacterie, huis, zandkorrel, auto, de Aarde, Zon, het heelal, maar ook van een dag, jaar, storm, computerprogramma of cultuur. Ze worden allen op een bepaalde tijd geboren, groeien daarna, worden volwassen, bereiken een bloeitijd, verspreiden zich en lossen uiteindelijk weer op om daarna opnieuw te beginnen. Elke dag, cultuur, levend wezen, hemellichaam, het heelal – elke levenscyclus – maakt deze cirkelbeweging. Elke circulaire beweging kan worden teruggevoerd tot de afwisseling van het yin en yang. De cyclus van de twaalf dierenriemtekens is een onovertroffen uitwerking hiervan. Daarom is de cyclus van de twaalf dierenriemtekens toepasbaar op alle circulaire levenslopen in het universum. Bij al mijn verhalen over de tijdgeest, vertel ik in wezen steeds hetzelfde verhaaltje. Steeds zal ram het spits afbijten en zal vissen aan het eind van de cyclus de boel weer oplossen in een groter geheel.

Ik heb nu een model om levenscycli te beschrijven en te voorspellen. Mijn uitgangspunt is dat alle twaalf tijdperken even lang duren, maar een individueel mensenleven kan hier van afwijken omdat een individu niet voldoende ‘massa’ heeft om chaotische invloeden te vereffenen. Om het model toe te passen moeten er twee vragen worden beantwoord. Wanneer wordt ram geboren en hoe lang duurt een cyclus? Dit is een kwestie van puzzelen. Voor de verhalen ga ik op zoek naar mijlpalen in de geschiedenis die duiden op een faseovergang. Vooral de vuurtekens ram, leeuw en boogschutter markeren vaak mijlpalen. In ram wordt iets geboren, maar stelt het in wezen nog weinig voor. Leeuw is vaak een gouden tijd. En boogschutter kan je nooit missen. Het is de tijd van de superlatieven, de wedergeboorte na de crisis of transformatie van schorpioen. Daarna volgt steenbok met het hoogtepunt en de dood waar waterman revolutionair mee breekt.

levenscyclus van de dierenriemtekens
Vuurtekens        ram,  leeuw, boogschutter
Aardetekens       stier, maagd, steenbok
Luchttekens       tweelingen, weegschaal, waterman
Watertekens       kreeft, schorpioen, vissen

Door de eeuwen heen hebben veel historici geprobeerd om patronen en lijnen te vinden in de bezigheden van homo sapiens. Met alle respect voor alle historici heeft nog niemand een overtuigend patroon ontwikkeld, laat staan een patroon waar voorspellingen mee mogelijk zijn. De cyclus van de twaalf dierenriemtekens biedt een fascinerend nieuw inzicht in alles wat leeft. De enige input in het astrologische model is het beginpunt en de levensduur. Vervolgens kan met de twaalf tijdperken de puzzelstukjes van de geschiedenis in elkaar worden gezet. Dit inzicht stelt één voorwaarde: je moet geloven dat er een plan bestaat. Je moet geloven dat de geschiedenis in de sterren staat geschreven. Wie dit niet durft te geloven zal het plan nooit zien. Ik ken alle twijfels en valkuilen over de astrologie. De bekende bezwaren zijn Je haalt er uit wat je er uit wilt halen en je ziet wat je wilt zien. Voor velen is de astrologie überhaupt een obscure bezigheid. Een historicus die zoiets durft te verdedigen zou direct door zijn collega’s worden verketterd. Geschiedenis kan toch niet zo simpel zijn! De mens heeft toch een vrije wil! Toeval en chaos zijn toch verankerd in de kwantummechanica! Maar de cyclus van de twaalf dierenriemtekens is de onovertroffen uitwerking van de tijdgeest. Laat ik het simpeler zeggen. Elk wezen, volk of cultuur kent een opbouw-, instandhoudings- en verbreidingsfase of met andere woorden een jeugd-, volwassenheid- en ouderdomsfase. Wie durft hier nee tegen te zeggen? De cyclus van de twaalf dierenriemtekens is alleen maar de sublieme verfijning van deze drie levensfases.

Jeroen Visbeek, geschreven in oktober 2009 en herzien in juni 2014

 Geef je oordeel over dit artikel 
Nog geen stemmen uitgebracht
 Plaats een reactie 

nog 993 tekens van de 1000 te gaan
Spamcontrole: hoeveel is negen gedeeld door drie
Reacties

Reactie van Jan Gerhard Dam5 March 2017
Dank je wel,verhelderend,maar is er nog duidelijkheid in aantocht?

Reactie van ilona4 June 2016
Het is een duidelijk artikel. Leest erg prettig. Vandaag kwam in een gesprek genoemd het Aquariustijdperk op mijn pad. En een beetje informatief zoekend uit interesse kwam ik ook op jouw artikel uit. Bedankt dat ik dit heb mogen lezen.

disclaimer en privacy Contact website bijgewerkt: 18 september 2018