enveloppe zoeken

Artikelen van Jeroen Visbeek

De meeste opgenomen artikelen zijn fragmenten uit mijn boeken. De biografieën zijn volledig opgenomen op deze website. De artikelen over onze cultuur vormen de kern van mijn model van de tijdgeest.

De tijd versnelt naar de Nieuwe Mens

rij Fibonacci tijdperken [jaartallen] innovatie
1 0 2044 technologische singulariteit
2 1 2043 2044 computer 'slimmer' dan de mensheid
3 1 2042 2043
4 2 2040 2042  
5 3 2037 2040 computer 'slimmer'dan een mens
6 5 2032 2037 volwaardige spraakcomputers
7 8 2024 2032 robotrevolutie, nanobots, zelfrijdendeauto's
8 13 2011 2024 humanerobots, implantaten, gen- en nanotechnologie
9 21 1990 2011 digitalerevolutie, internet, mobiele communicatie
10 34 1956 1990 ruimtevaart, computers
11 55 1901 1956 atoomtijdperk, kwantummechanica
12 89 1812 1901 industriële revolutie, elektriciteit, chemie
13 144 1668 1812 verlichting, rationalisme, telescoop, microscoop
14 233 1435 1668 renaissance, revolutie wetenschap, boekdrukkunst
15 377 1058 1435 late middeleeuwen, buskruit
16 610 448 1058 middeleeuwen, algebra
17 987 -538 448 klassieke oudheid, wiskunde, filosofie
18 1.597 -2135 -538 ijzertijd
19 2.584 -4719 -2135 bronstijd, wiel, schrift, ploeg, kalender, steden
20 4.181 -8900 -4719 nieuwe steentijd, landbouwrevolutie, veeteelt
21 6.765 -15.665 -8900 eerste landbouw, domesticatie hond
22 10.946 -26.611 -15.665 muziek, pijl en boog
23 17.711 -44.322 -26.611 kunst, begrafenissen, religie
24 28.657 -72.979 -44.322 moderne mens
25 46.368 -119.347 -72.979 crisis, verspreiding, rasvorming
26 75.025 -194.372 -119.347 homo sapiens
27 121.393 -315.765 -194.372 taal?
28 196.418 -512.183 -315.765 homo heidelbergensis, afsplitsing neanderthaler, speer
29 317.811 -829.994 -512.183 voedsel bereiden?
30 514.229 -1.344.223 -829.994 vuur, afsplitsing homo erectus
31 832.040 -2.176.263 -1.344.223 homo habilis, gereedschap
32 1.346.269 -3.522.532 -2.176.263 australopithecus
33 2.178.309 -5.700.841 -3.522.532 eerste mensachtige
34 3.524.578 -9.225.419 -5.700.841 afsplitsing chimpansee
35 5.702.887 -14.928.306 -9.225.419 mensachtigen, afsplitsing gorilla
36 9.227.465 -24.155.771 -14.928.306 afsplitsing orang-oetang
37 14.930.352 -39.086.123 -24.155.771 mensapen, kleurperceptie
38 24.157.817 -63.243.940 -39.086.123 afsplitsing halfapen
39 39.088.169 -102.332.109 -63.243.940 primaten
40 63.245.986 -165.578.095 -102.332.109 afsplitsing buideldieren, bloemplanten, vogels
41 102.334.155 -267.912.250 -165.578.095 zoogdieren
42 165.580.141 -433.492.391 -267.912.250 gewervelde dieren
43 267.914.296 -701.406.687 -433.492.391 hoger leven, meercellige, celdifferentiatie
44 433.494.437 -1,1miljard -701.406.687 seksuele voortplanting
45 701.408.733 -1.8 miljard -1,1 miljard symbiose, eukaryoten, celkern
46 1.134.903.170 -3,0 miljard -1,8 miljard fotosynthese
47 1.836.311.903 -4,8 miljard -3,0 miljard geboorte leven
48 2.971.215.073 -7,8 miljard -4.8 miljard geboorte zonnestelsel
49 4.807.526.976 -12,6 miljard -7,8 miljard melkwegstelsel

Als we het jaar 2044 als startpunt nemen en daar dan steeds een opvolgend getal van de rij van Fibonacci van aftrekken, krijgen we het bovenstaande overzicht met tijdvakken. Naar het verleden toe duren de tijdvakken steeds langer. Als we 49 stappen maken met de rij van Fibonacci zijn we 12,6 miljard jaar terug in de tijd. Elke periode kan worden verbonden met een innovatie van het leven. Halverwege de tijdlijn neemt homo sapiens zijn eigen ontwikkeling in zijn hand met zijn techniek.

Tijdens ons persoonlijke leven gebeurt er iets met de tijd. Deze versnelt zich in de beleving. De tijd van onze kinderjaren duurt heel lang - zes weken zomervakantie is in mijn herinnering ‘eindeloos’ - wanneer je veertig bent denk je ‘is dat al weer twee jaar geleden’, met andere woorden, de tijd lijkt steeds korter te duren. Wanneer je tachtig bent vliegen vijf jaren zo voorbij. In onze verbeelding versnelt de tijd omdat ons geheugen steeds voller wordt met levenservaring en nieuwe ervaring minder indruk maken. Alleen bij dementie wordt dit proces omgekeerd.

Ook een samenleving bewandelt een levenspad; deze wordt eens geboren, ontwikkelt zich en gaat eens dood. Er gebeuren allerlei dingen in de tijd. Niets blijft hetzelfde, alles is altijd in verandering. Soms lijkt iets stabiel, soms is er weerstand en soms worden dingen onderdrukt, soms moet een ervaring rijpen. Maar er komt ook altijd een momentum: een omslagpunt waarin een verandering op een bepaald gebied mogelijk is. Op de schaal van de samenleving heeft de mate van verandering een relatie met de bevolkingsdruk, de interacties in de steden en de technologische vooruitgang.

Door de veranderingen wordt steeds een set ervaringen aan het collectieve geheugen toegevoegd. Onze geschiedenis wordt een steeds langer verhaal en hoe meer ervaringen er zijn opgeslagen, hoe sneller de tijd gaat lopen (dit is dus tegengesteld aan de persoonlijke tijdsbeleving van het ouder worden). En omdat door de vooruitgang in de transport-, communicatie- en informatietechnologie we op een steeds grotere schaal en sneller ervaringen kunnen delen met mensen over de hele wereld en we ook een door de globalisering een verbeelding hebben op de schaal van de Aarde, geldt de versnelling van de tijd voor de hele mensheid.

We voelen bijna letterlijk dat er iets met onze tijd gebeurt. Steeds meer dicteert de kloktijd in de 24-uurseconomie ons leven. Slapen beschouwen veel mensen als verspilling van kostbare tijd. De tijd wordt onze vijand. We voelen dat we een race tegen de klok moeten voeren om onze planeet te redden. Steeds meer gaat de tijd knellen. Onze genen zijn hopeloos traag, onze cultuur verandert in een tempo van een mammoettanker en zelfs de techniek heeft tijd nodig. We komen zo langzamerhand op een punt dat we de versnelling van de tijd alleen nog in de verbeelding (virtuele wereld) kunnen bijbenen. We raken dan echt volledig verbonden met de tijd en het karma. We zitten steeds meer vast in de wetten van oorzaak en gevolg, actie en reactie, gedeelde ervaringen, waardoor zich de schuld zich opbouwt. We versnellen naar onze dood en in het Eind der Tijden moet de hele mensheid haar karma inlossen. Op dat moment incarneert de verbeelding in de natuur en wordt een Nieuwe Mens geboren.

Ray Kurzweil grafiek exponentiele groei van rekenkracht computers

Afbeelding uit het boek Het tijdperk van de levende computers uit 1999 van de Amerikaanse futuroloog Raymond Kurzweil. Sinds 1900 stijgt het rekenvermogen van computers exponentieel bij een gelijkblijvende prijs. Wanneer deze ontwikkeling zonder onderbreking wordt doorgetrokken, evenaart de rekenkracht van een computerchip binnen een decennium de hersencapaciteit van één mens en rond 2050 heeft één computerchip de hersencapaciteit van de hele mensheid. De grote vraag is natuurlijk wanneer de kunstmatige intelligentie een bewustzijn zal krijgen. Mogelijk kan de ziel van de mens samenvloeien met zijn techniek.

De idee dat de tijd versnelt, is veel mensen opgevallen. Veel transhumanisten gaan ervan uit dat de Wet van Moore - bij computers verdubbelt de processorcapaciteit elke twee jaar - ook geldt voor het tempo waarin wetenschap en techniek zich ontwikkelen. De opgaande lijn in de technische vooruitgang zal exponentieel blijven versnellen en in de toekomst leidt dit tot een singulariteit; specifieker een zogenaamde technologische singulariteit, een begrip dat is genoemd naar de wiskundige punt in de ruimtetijd waar de natuurwetten hun geldigheid verliezen (volgens de huidige meest aanvaarde theorie begon de oerknal als een singulariteit en is een zwart gat - de dood - ook een singulariteit). De technologische singulariteit is een moment in de toekomst waar de technologische vooruitgang zo snel gaat dat mensen met hun tegenwoordige intelligentie de processen in de verbeelding niet meer kunnen begrijpen. Op dit tijdstip nemen de eerste kunstmatige intelligenties of posthumans (verbeterde mensen met een opgevoerde intelligentie) hun verdere ontwikkeling in eigen hand.

Over het moment van de geboorte van de Nieuwe Mens zijn de meningen verdeeld. De bekende Amerikaanse futuroloog Raymond Kurzweil vermoedt dat de singulariteit binnen veertig jaar mogelijk is. Als ik naar de astrologische tijdperken kijk, plaats ik de geboorte van de Nieuwe Mens in het 2000-jarige watermantijdperk en dat begint pas rond 2150 (honderd jaar lager dus dan het bovenstaande schema). Rond die tijd zal de oude mens sterven en zijn karma moeten inlossen in een Bijbels Armageddon.

De futurologen hebben vele scenario’s bedacht: van een paradijs op Aarde waar de mens boven zijn grenzen uitstijgt en zichzelf tot God transformeert tot terminators die de verouderde en onnodige mensheid zullen vernietigen. Het meest waarschijnlijk lijkt mij dat alleen de rijke en machtige toplaag van de mensheid zal profiteren van de voortschrijdende technieken en zich zullen transformeren tot een gesloten kaste van ‘superhumans’ die de rest van de mensheid voor onbepaalde tijd in hun greep kunnen houden, net zoals de Romeinse elite en de leenheren in het feodale stelsel hun wereld regeerden. Maar dan zitten we al in het 2000-jarige steenboktijdperk (4310-6480). Dat is misschien voor sommige mensen een geruststelling.

Jeroen Visbeek, januari 2016

 Geef je oordeel over dit artikel 
Nog geen stemmen uitgebracht
 Plaats een reactie 

nog 993 tekens van de 1000 te gaan
Spamcontrole: hoeveel is negen gedeeld door drie
Reacties

disclaimer en privacy Contact website bijgewerkt: 17 juli 2019